Dialogo ecumenico in Polonia: uniti per costruire il futuro

di Michele Raviart

Con l’incontro all’Avana del febbraio 2016 tra Papa Francesco e il patriarca di Mosca Kirill si è aperta una nuova fase del dialogo ecumenico con le chiese ortodosse, i cui frutti cominciano a maturare in Paesi in cui la convivenza è sempre stata storicamente difficile. In Polonia, dove spesso la Chiesa ortodossa è stata associata alla Russia, si sta assistendo a un nuovo corso nato con l’elezione al soglio di Pietro di San Giovanni Paolo II e sancito dal crollo del comunismo.

Lo ricorda in questi giorni a Roma un convegno che si sta svolgendo alla Pontificia Università Gregoriana, “la Santa Sede verso la Russia e la Chiesa Ortodossa Orientale, da Giovanni Paolo II a Francesco, organizzato dal “Centro di dialogo e accordo Polacco-Russo” e dal “Centro del Pensiero di Giovanni Paolo II”.  “Quando nel 2012 Kirill è venuto in Polonia, ha detto in pubblico che si sono fatti grossissimi passi in avanti per quanto riguarda il passare dal confronto al dialogo e alla reciproca comprensione e costruzione dei rapporti esemplari”, ha spiegato mons. Jozef Kowalczyk, arcivescovo emerito di Gniezno e nunzio apostolico nel Paese per 21 anni. Primo rappresentante diplomatico ufficiale della Santa Sede dopo la caduta del comunismo, mons. Kowalcyk fu scelto personalmente da Papa Wojtyla per ricoprire l’incarico e partecipò attivamente alle nove visite del Pontefice polacco nel suo Paese.

Superando le diffidenze, nel corso degli anni Kowalcyk cominciò a collaborare con gli ortodossi, a partire da piccoli gesti come l’aiuto nella ricostruzione delle Chiese. “Il dialogo teologico lasciamolo ai teologi, come ha detto Papa Francesco”, spiega l’ex nunzio, “ noi facciamo soprattutto i gesti umani, rispettiamo la dignità delle persone, anche la dignità delle altre Chiese. Così si crea un clima di collaborazione. Non dobbiamo scatenare la guerra perché uno prega in modo diverso: preghiamo sempre alla stessa persona, cioè a Dio. Penso che in Polonia qualcosa in questo senso abbiamo fatto, sono contento che viviamo in questi tempi in cui non c’è odio ma c’è veramente collaborazione reciproca… Continuiamo quello che il Concilio Vaticano II ha incominciato”.

L’importanza del Concilio Vaticano II per l’inizio del dialogo con gli ortodossi è stata ribadita anche da mons. Tadeusz Kondrusiewicz, arcivescovo di Minsk e amministratore apostolico e poi vescovo di Mosca dal 1991 al 2007. “Ogni lunga strada si inizia dal primo passo e questi passi li ha fatti soprattutto il Concilio vaticano II. Dopo Giovanni Paolo II con la sua apertura con la sua pazienza, con la sua preghiera, con il suo amore per tutte le Chiese, c’è stato Benedetto XVI con il suo pensiero prezioso, molto prezioso, che è stato stimato molto dalle varie Chiese ortodosse… Poi è arrivato il tempo di Papa Francesco con la sua cultura, con il suo sorriso, con il suo amore per tutta la gente e dopo l’incontro dell’Avana. Papa Francesco e il patriarca Kirill hanno preso questa decisione di incontrarsi”, superando molte resistenze, ha spiegato il presule.

“Prima di tutto siamo cristiani, tutti abbiamo accettato la parola di Gesù: “Ut unum sint” – che è anche il nome dell’enciclica ecumenica di San Giovanni Paolo II del 1995 - Dobbiamo essere uniti”, ha continuato. “Da questo passo avanti dipende il futuro del cristianesimo, il futuro del mondo e Papa Francesco e Kirill l’hanno fatto”, afferma. Gli obiettivi sono pace nel mondo, famiglia, difesa della vita. “Con quale fondamento vogliamo costruire il nostro futuro? Solo ricchezza? Solo piacere? Questo non basta, la storia ci ha insegnato che il fondamento deve essere la nostra fede, questa roccia. Tutti noi cristiani siamo membri di questo regno e nonostante queste divisioni dobbiamo cercare dentro di noi questa forza per andare avanti”.

Scarica e ascolta il podcast: it.radiovaticana.va

Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia z siedzibą w Warszawie, ul. Jasna 14/16A, 00-041 Warszawa, na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, oraz art. 3-5 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. poz. 1000, z późn. zm.), podaje następujące informacje:
1. Administratorem danych osobowych jestCentrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia z siedzibą w Warszawie, ul. Jasna 14/16A, 00-041 Warszawa; tel.: +48 22 295 00 30, faks: +48 22 295 00 31, cprdip@cprdip.pl, www.cprdip.pl.
2. Inspektorem Ochrony Danych w Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia jest Maciej Łuczak,tel.: +48 502 348 833, e-mail: iod@cprdip.pl.
3. Dane osobowe zbierane są w sposób automatyczny w ramach korzystania ze stron internetowych administrowania przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (są one zapisywane w plikach cookies) oraz poprzez logowanie się użytkowników korzystających ze stron internetowych Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia. Dane osobowe zbierane są również od osoby, której dane osobowe dotyczą, na podstawie zgody tej osoby, w tym zgody wyrażonej w sposób dorozumiany.
4. Dane osobowe oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. W przypadku korzystania ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia danymi osobowymi są w szczególności: imię i nazwisko, adres zamieszkania, adres e-mail, login, hasło, adres IP, czy numer telefonu.
5. Dane osobowe przetwarzane będą w celu:
1) korzystania z prowadzonych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia serwisów i usług oraz wykonywania przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia swoich zadań ustawowych, na podstawie wyrażonej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO);
2) prowadzenia działalności edukacyjnej oraz informacyjnej, w tym przekazywania zaproszeń na spotkania, konferencje oraz imprezy organizowane przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, na podstawie wyrażonej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO);
3) w celu realizacji obowiązków prawnych spoczywających na Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia tych obowiązków przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (art. 6 ust. 1 lit. c RODO);
4) w celach archiwalnych (dowodowych) dla zabezpieczenia informacji na wypadek prawnej potrzeby wykazania faktów, ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, ponieważ przetwarzanie jest niezbędne do realizacji prawnie uzasadnionych interesów Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (art. 6 ust. 1 lit. f RODO).
6. Odbiorcą danych osobowych mogą być:
1) podmioty posiadające na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prawo żądania dostępu do tych danych;
2) podmioty świadczące na rzecz Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia usługi pocztowe, usługi płatnicze, usługi z zakresu obsługi informatycznej lub telekomunikacyjnej oraz usługi prawne i windykacyjne.
7. Administrator danych osobowych nie przewiduje przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej, poza uzasadnionymi przypadkami związanymi z realizacją obowiązków wynikających z umów międzynarodowych lub regulacji wynikających z prawa Unii Europejskiej.
8. Dane osobowe będą przechowywane:
1) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, przez okres funkcjonowania Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, w przypadku danych, a po upływie tego okresu, do chwili określonej w przepisach kancelaryjno-archiwalnych, do których przestrzegania obowiązane jest Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia;
2) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 3, do chwili wypełnienia obowiązków prawnych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia;
3) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 4, do chwili utraty przez fakty znaczenia prawnego, lub do chwili przedawnienia roszczeń wobec Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia związanych z przetwarzaniem danych osobowych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia.
9. Osoba, której dane osobowe dotyczą, ma prawo do:
1) żądania od administratora danych osobowych dostępu do danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania oraz prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia danych;
2) wniesienia skargi do organu nadzorczego w rozumieniu RODO, to jest do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych;
3) kontaktu z Inspektorem Ochrony Danych w Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumieniawe wszystkich sprawach związanych z przetwarzaniem danych osobowych.
10. W przypadku przetwarzania danych osobowych, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, osobie, której dane osobowe dotyczą, przysługuje prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.
11. Warunkiem korzystania ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia jest wyrażenie dobrowolnej i niczym nieskrępowanej zgody na przetwarzanie danych osobowych w ramach obowiązujących przepisów prawa, w tym RODO.
12. Jeżeli ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia korzysta małoletni lub osoba nieposiadająca pełnej zdolności do czynności prawnych, konieczne jest wyrażenie zgody na przetwarzania danych osobowych tej osoby przez rodzica lub innego niż rodzic przedstawiciela ustawowego albo przez opiekuna prawnego.
13. Jeżeli zgoda na przetwarzanie danych osobowych wyrażana jest w sposób dorozumiany, osobę, której dane osobowe dotyczą, odsyła się do informacji dotyczącejzasad przetwarzania danych osobowych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia oraz praw osób, których dane osobowe dotyczą,zamieszczonej na stronie internetowej http://www.cprdip.pl/centrum,ochrona_danych_osobowych,informacja_o_przetwarzaniu_danych_osobowych.html (zakładka „Informacja o przetwarzaniu danych osobowych”).
14. Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia nie przewiduje automatycznego podejmowania decyzji wobec osób, których dane osobowe dotyczą.
Mając powyższe na uwadze, jeżeli jesteś osobą, która ukończyła 16 lat i dobrowolnie wyrażasz zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych zbieranych automatycznie w ramach korzystania z serwisów i usług oferowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia kliknij na krzyżyk z prawej strony wyrażając zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych