Organizacje pozarządowe w cieniu Kremla

Większość organizacji w Rosji zajmuje się pomocą społeczną, zwierzętami, weteranami itd., a nie polityką. Mimo neutralności nigdy nie wiadomo, kiedy to, czym się zajmują, zostanie uznane za polityczne. Np. wycinka lasu w pewnej miejscowości urosła do rangi sprawy politycznej, a osoba prowadząca organizację protestującą przeciwko wycince musiała wyjechać z kraju.

Dane o pozycji organizacji pozarządowych w Rosji nie są jednoznaczne. Według jednych 76% Rosjan słyszało o tym, że istnieją u nich organizacje weteranów, konsumenckie, organizacje osób niepełnosprawnych, związki zawodowe i mają one duże zaufanie społeczne. Według innych tylko 16% Rosjan wie, czym jest trzeci sektor, a 29% nigdy nie słyszało o nim. Takie dane przywołano w czasie debaty „Trzeci sektor: czas próby” zorganizowanej przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia. Dlaczego jest to czas próby?

Szkodliwe ustawy

Ogromny wpływ na postrzeganie i pozycję organizacji mają interesy polityczne. Politycy mogą wspierać sektor pozarządowy albo go systematycznie wycinać. W Rosji chętnie robią to drugie. Ten rok jest czasem szczególnej próby dla organizacji – to rok dzielący Rosjan od wyborów, czas narastającego kryzysu i izolacji na arenie międzynarodowej. Dlatego Putin chce kontrolować organizacje jeszcze bardziej.

Taka kontrola zacieśnia się od kilku lat poprzez ustawodawstwo. Po pierwsze chodzi o ustawę o zagranicznych agentach z 2012 r. Jak podaje Amnesty International w latach 2012-2016 na listę „zagranicznych agentów” trafiło 148 organizacji, z czego 27 zostało zamkniętych (więcej: https://amnesty.org.pl/rosja-cztery-lata-ustawy-o-zagranicznych-agentach/). Dla przykładu w 2016 r. za agenta uznano organizację pomagającą ofiarom przemocy. Nawet takie organizacje są postrzegane jako walczące o władzę i agenci, ponieważ chcą coś zmieniać na wzór Zachodu. Uznanie za „agenta” utrudnia pracę i osłabia organizację, która traci siłę na tłumaczenie się przed państwem.

Po drugie – ustawa o organizacjach niepożądanych z 2015 r., która stanowi, że za niepożądaną może być uznana organizacja pozarządowa „stwarzająca zagrożenie dla podstaw ustroju konstytucyjnego Rosji, jej obronności lub bezpieczeństwa”.

Na liście określanej jako „patriotyczna stop-lista” jest 12 organizacji (w tym dwie polskie: Fundacja Edukacja dla Demokracji i Stowarzyszenie Wschodnioeuropejskie Centrum Demokratyczne).

Zaangażowanie na celowniku

Ustawodawstwem uderza się w różne organizacje, gdy jest taki cel polityczny, także w te zajmujące się pomocą społeczną, dalekie od polityki. Deputowani ciągle zaostrzają przepisy. Wkładają organizacje w ustalone przez siebie ramy, dokładają kolejne ustawy. Tam, gdzie trzeci sektor wychyla się poza ramy ustalone przez polityków, jest dociskanie.

Jak przekonuje Anna Riwina jej organizacja, zwalczająca przemoc w rodzinie, nie jest przeciw władzy, mają swoje cele społeczne. Posłowie mówią o problemie agresji w rodzinach, ale to nie przekłada się na chęć zmiany przepisów. Lekceważą te problemy, nie chcą dyskusji o przepisach dotyczących przemocy domowej. Nie ma jawnego podziału, co jest polityką, a co nie, ale jeśli jest to na rękę władzy, gdy organizacja zaczyna wchodzić w „nieswoje” sprawy, krytykuje, to zawsze może być oceniona jako groźna. Zawsze mogą ją wziąć na celownik. Tak jak antynarkotykową fundację Andrieja Rylkowa, która trafiła na listę "agentów": Wszyscy jesteśmy obcą agenturą.

Bo możesz nie interesować się polityką, ale polityka może zainteresować się Tobą.

GoNGO

Rosyjskie organizacje mają różne oblicza. Nie brakuje np. tzw. GoNGO, czyli „rządowych organizacji pozarządowych”, do których wartkim strumieniem trafiają federalne pieniądze i które wspierają cele polityków. Często są powiązane polityczne, np. władze Moskwy dają duże pieniądze fundacji byłej żony Putina (zajmuje się ona „szeroko rozumianymi stosunkami społecznymi”). Albo Fundacja im. Ahmeda Kadyrowa – tylko w 10% przekazywanie jej pieniędzy odbywa się według transparentnych zasad.

Po drugiej stronie są organizacje powstające w reakcji na dziejące się sprawy, autentyczne potrzeby, np. w odpowiedzi na potrzebę kontroli wyborów powstała fundacja, która wspierało wielu Rosjan. Ale takim organizacjom nie jest łatwo. Mogą coś robić w Moskwie, ale na prowincji nie przeżyłyby. Prowincja jest kontrolowana przez lokalne władze, nawet mocniej niż władze federalne.

Ciężko, bo trudno o społeczny oddźwięk

Rosja to ogromny kraj – informacyjnie spina Rosjan krajowa telewizja, a w niej wszystko kontrolują politycy. Mało jest niezależnych środków masowej informacji. Są media bez kontroli władz, tam organizacje mogą mówić. Ale to media niszowe, niskonakładowe, mają małą publiczność. Niewielu Rosjan ich szuka, a ich zasięg nie zwiększa się.

Trochę ratuje sytuację Internet, choć większość szuka w sieci jedynie rozrywki. Są wyjątki, ale nieliczne, np. film Fundacji Walki z Korupcją Aleksieja Nawalnego obejrzało w Internecie około dziesięciu milionów ludzi.

Jak przekonywała Anna Riwina – nie ma jasnych odpowiedzi, co będzie w przyszłości z trzecim sektorem w Rosji – „NGO w Rosji” to nie jest czarno-biały obraz. Na razie Kreml paraliżuje organizacje w Rosji i ma w tym jasny cel.

Źródło: http://wiadomosci.ngo.pl/

Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia z siedzibą w Warszawie, ul. Jasna 14/16A, 00-041 Warszawa, na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, oraz art. 3-5 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. poz. 1000, z późn. zm.), podaje następujące informacje:
1. Administratorem danych osobowych jestCentrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia z siedzibą w Warszawie, ul. Jasna 14/16A, 00-041 Warszawa; tel.: +48 22 295 00 30, faks: +48 22 295 00 31, cprdip@cprdip.pl, www.cprdip.pl.
2. Inspektorem Ochrony Danych w Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia jest Maciej Łuczak,tel.: +48 502 348 833, e-mail: iod@cprdip.pl.
3. Dane osobowe zbierane są w sposób automatyczny w ramach korzystania ze stron internetowych administrowania przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (są one zapisywane w plikach cookies) oraz poprzez logowanie się użytkowników korzystających ze stron internetowych Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia. Dane osobowe zbierane są również od osoby, której dane osobowe dotyczą, na podstawie zgody tej osoby, w tym zgody wyrażonej w sposób dorozumiany.
4. Dane osobowe oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. W przypadku korzystania ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia danymi osobowymi są w szczególności: imię i nazwisko, adres zamieszkania, adres e-mail, login, hasło, adres IP, czy numer telefonu.
5. Dane osobowe przetwarzane będą w celu:
1) korzystania z prowadzonych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia serwisów i usług oraz wykonywania przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia swoich zadań ustawowych, na podstawie wyrażonej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO);
2) prowadzenia działalności edukacyjnej oraz informacyjnej, w tym przekazywania zaproszeń na spotkania, konferencje oraz imprezy organizowane przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, na podstawie wyrażonej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO);
3) w celu realizacji obowiązków prawnych spoczywających na Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia tych obowiązków przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (art. 6 ust. 1 lit. c RODO);
4) w celach archiwalnych (dowodowych) dla zabezpieczenia informacji na wypadek prawnej potrzeby wykazania faktów, ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, ponieważ przetwarzanie jest niezbędne do realizacji prawnie uzasadnionych interesów Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (art. 6 ust. 1 lit. f RODO).
6. Odbiorcą danych osobowych mogą być:
1) podmioty posiadające na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prawo żądania dostępu do tych danych;
2) podmioty świadczące na rzecz Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia usługi pocztowe, usługi płatnicze, usługi z zakresu obsługi informatycznej lub telekomunikacyjnej oraz usługi prawne i windykacyjne.
7. Administrator danych osobowych nie przewiduje przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej, poza uzasadnionymi przypadkami związanymi z realizacją obowiązków wynikających z umów międzynarodowych lub regulacji wynikających z prawa Unii Europejskiej.
8. Dane osobowe będą przechowywane:
1) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, przez okres funkcjonowania Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, w przypadku danych, a po upływie tego okresu, do chwili określonej w przepisach kancelaryjno-archiwalnych, do których przestrzegania obowiązane jest Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia;
2) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 3, do chwili wypełnienia obowiązków prawnych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia;
3) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 4, do chwili utraty przez fakty znaczenia prawnego, lub do chwili przedawnienia roszczeń wobec Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia związanych z przetwarzaniem danych osobowych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia.
9. Osoba, której dane osobowe dotyczą, ma prawo do:
1) żądania od administratora danych osobowych dostępu do danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania oraz prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia danych;
2) wniesienia skargi do organu nadzorczego w rozumieniu RODO, to jest do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych;
3) kontaktu z Inspektorem Ochrony Danych w Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumieniawe wszystkich sprawach związanych z przetwarzaniem danych osobowych.
10. W przypadku przetwarzania danych osobowych, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, osobie, której dane osobowe dotyczą, przysługuje prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.
11. Warunkiem korzystania ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia jest wyrażenie dobrowolnej i niczym nieskrępowanej zgody na przetwarzanie danych osobowych w ramach obowiązujących przepisów prawa, w tym RODO.
12. Jeżeli ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia korzysta małoletni lub osoba nieposiadająca pełnej zdolności do czynności prawnych, konieczne jest wyrażenie zgody na przetwarzania danych osobowych tej osoby przez rodzica lub innego niż rodzic przedstawiciela ustawowego albo przez opiekuna prawnego.
13. Jeżeli zgoda na przetwarzanie danych osobowych wyrażana jest w sposób dorozumiany, osobę, której dane osobowe dotyczą, odsyła się do informacji dotyczącejzasad przetwarzania danych osobowych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia oraz praw osób, których dane osobowe dotyczą,zamieszczonej na stronie internetowej http://www.cprdip.pl/centrum,ochrona_danych_osobowych,informacja_o_przetwarzaniu_danych_osobowych.html (zakładka „Informacja o przetwarzaniu danych osobowych”).
14. Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia nie przewiduje automatycznego podejmowania decyzji wobec osób, których dane osobowe dotyczą.
Mając powyższe na uwadze, jeżeli jesteś osobą, która ukończyła 16 lat i dobrowolnie wyrażasz zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych zbieranych automatycznie w ramach korzystania z serwisów i usług oferowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia kliknij na krzyżyk z prawej strony wyrażając zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych