«Советские репрессии 1943-46 годов. Новые установления и новые интерпретации»

Под таким названием в Варшаве состоялась международная научная конференция, организованная Центром польско-российского диалога и согласия.

«Советские репрессии 1943-46 годов. Новые установления и новые интерпретации», - под таким названием в Варшаве состоялась международная научная конференция, организованная Центром польско-российского диалога и согласия. Целью конференции было представление и обсуждение в кругу известных историков из Польши, Литвы, Украины и России выводов из многолетних исследований, касающихся советских репрессий в отношении поляков, украинцев, литовцев, а также деятельности войск НКВД в военный и послевоенный период. Мы пригласили к микрофону одного из модераторов конференции, профессора Гжегожа Хрицюка из Вроцлавского университета, который выступил с докладом «Советские репрессии в отношении поляков в 1944-46 годах».

- Можно ли считать Польшу жертвой наиболее жестоких репрессий со стороны советского карательного аппарата, и каковы их главные предпосылки?

Гжегож Хрицюк: «Доклады, которые мы услышали, об опыте литовцев, украинцев, - думаю, о том же могли бы сказать латыши и эстонцы - говорят, что режим и репрессии с тех странах, которые подверглись либо полной советизации путем включения в состав СССР, или оказались в зоне его влияния были не менее жестокими. Надо отметить, что в немецкое население в Верхней Силезии и на Поморье также полетели осколки репрессий в отношении поляков. В случае польского населения речь шла с одной стороны, об интересах Советского Союза, который с 1944 года рассматривал возможность присоединения Польши не только как государства в определенной степени лишенного собственной воли, но государства, где правили бы коммунисты. Однако сильные традиции движения за независимость и потенциал, содержавшийся в Польском подпольном государстве серьезно этому мешал. А поскольку сопротивление было очень сильным, то и средства подавления были соотвествующими. До момента укрепления местных коммунистов, а именно до 1945 года, репрессивная деятельность практически целиком лежала на СССР. Что касается польского населения восточных окраин Второй Речи Посполитой, то кроме силы Подпольного государства и польского партизанского движения, в значительной степени сохранившегося после акции разоружения 1944 года, имела значение советизация этих территорий, значительно более быстрая и глубокая, чем в случае Польши с новыми границами. Впрочем, новые границы тоже сыграли свою роль. На поляков смотрели как на неблагонадежный элемент. В связи с этим замена населения, исключавшая поляков и принуждение их к отъезду была очень важным элементом советской политики. В определенный момент аргументы пропаганды вроде «возвращайтесь в Польшу» стали недостаточными, так как поляки на восточных окраинах считали, что они по-прежнему живут на одной польской земле. Поэтому были использованы силовые средства, принудительные выселения и депортации».

- Что подразумевает подзаголовок конференции о репрессиях «Новые установления и новые интерпретации» ?

Гжегож Хрицюк: «Уже выявленный состав документов в 90-е годы и после 2000-го, и работы историков российских, польских, а также литовских и украинских составили общую, наполненную многочисленными подробностями картину. При этом отстуствие или ограничение доступа к некоторым материалам, или тот факт, что к отдельным документам, хранящимся в архивах службы безопасности Украины и Литвы удалось получить доступ лишь недавно, поставили новые вопросы о человеческом измерении репрессий. То есть, о репрессиях в отношении отдельных лиц, о целях и мотивах отдельных карательных мер, о самих карателях. И это заставляет еще раз внимательнее присмотреться к количеству жертв. Это требует, может быть, не столько новой интерпретации, сколько новой проверки. Каждый новый выявленный документ позволяет сделать верификацию, смену статуса с гипотезы на подтвержденный факт, доказательство»

- Среди участников конференции был известный историк из России Никита Петров, посвятивший свой доклад теме советских репрессий 1945 года в российской историографии. В частности, в двух периодах историографии последних лет:

- Императив, высказанный Никитой Петровым, лег в основу также еще одной беседы в рамках конференции «Советские репрессии 1943-46 годов. Новые установления и новые интерпретации». Но об этом – в отдельной передаче.

Материал подготовила Ирина Завиша

Źródło/Источник: www.radiopolsha.pl/

Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia z siedzibą w Warszawie, ul. Jasna 14/16A, 00-041 Warszawa, na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, oraz art. 3-5 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. poz. 1000, z późn. zm.), podaje następujące informacje:
1. Administratorem danych osobowych jestCentrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia z siedzibą w Warszawie, ul. Jasna 14/16A, 00-041 Warszawa; tel.: +48 22 295 00 30, faks: +48 22 295 00 31, cprdip@cprdip.pl, www.cprdip.pl.
2. Inspektorem Ochrony Danych w Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia jest Maciej Łuczak,tel.: +48 502 348 833, e-mail: iod@cprdip.pl.
3. Dane osobowe zbierane są w sposób automatyczny w ramach korzystania ze stron internetowych administrowania przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (są one zapisywane w plikach cookies) oraz poprzez logowanie się użytkowników korzystających ze stron internetowych Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia. Dane osobowe zbierane są również od osoby, której dane osobowe dotyczą, na podstawie zgody tej osoby, w tym zgody wyrażonej w sposób dorozumiany.
4. Dane osobowe oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. W przypadku korzystania ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia danymi osobowymi są w szczególności: imię i nazwisko, adres zamieszkania, adres e-mail, login, hasło, adres IP, czy numer telefonu.
5. Dane osobowe przetwarzane będą w celu:
1) korzystania z prowadzonych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia serwisów i usług oraz wykonywania przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia swoich zadań ustawowych, na podstawie wyrażonej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO);
2) prowadzenia działalności edukacyjnej oraz informacyjnej, w tym przekazywania zaproszeń na spotkania, konferencje oraz imprezy organizowane przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, na podstawie wyrażonej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO);
3) w celu realizacji obowiązków prawnych spoczywających na Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia tych obowiązków przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (art. 6 ust. 1 lit. c RODO);
4) w celach archiwalnych (dowodowych) dla zabezpieczenia informacji na wypadek prawnej potrzeby wykazania faktów, ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, ponieważ przetwarzanie jest niezbędne do realizacji prawnie uzasadnionych interesów Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (art. 6 ust. 1 lit. f RODO).
6. Odbiorcą danych osobowych mogą być:
1) podmioty posiadające na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prawo żądania dostępu do tych danych;
2) podmioty świadczące na rzecz Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia usługi pocztowe, usługi płatnicze, usługi z zakresu obsługi informatycznej lub telekomunikacyjnej oraz usługi prawne i windykacyjne.
7. Administrator danych osobowych nie przewiduje przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej, poza uzasadnionymi przypadkami związanymi z realizacją obowiązków wynikających z umów międzynarodowych lub regulacji wynikających z prawa Unii Europejskiej.
8. Dane osobowe będą przechowywane:
1) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, przez okres funkcjonowania Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, w przypadku danych, a po upływie tego okresu, do chwili określonej w przepisach kancelaryjno-archiwalnych, do których przestrzegania obowiązane jest Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia;
2) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 3, do chwili wypełnienia obowiązków prawnych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia;
3) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 4, do chwili utraty przez fakty znaczenia prawnego, lub do chwili przedawnienia roszczeń wobec Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia związanych z przetwarzaniem danych osobowych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia.
9. Osoba, której dane osobowe dotyczą, ma prawo do:
1) żądania od administratora danych osobowych dostępu do danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania oraz prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia danych;
2) wniesienia skargi do organu nadzorczego w rozumieniu RODO, to jest do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych;
3) kontaktu z Inspektorem Ochrony Danych w Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumieniawe wszystkich sprawach związanych z przetwarzaniem danych osobowych.
10. W przypadku przetwarzania danych osobowych, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, osobie, której dane osobowe dotyczą, przysługuje prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.
11. Warunkiem korzystania ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia jest wyrażenie dobrowolnej i niczym nieskrępowanej zgody na przetwarzanie danych osobowych w ramach obowiązujących przepisów prawa, w tym RODO.
12. Jeżeli ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia korzysta małoletni lub osoba nieposiadająca pełnej zdolności do czynności prawnych, konieczne jest wyrażenie zgody na przetwarzania danych osobowych tej osoby przez rodzica lub innego niż rodzic przedstawiciela ustawowego albo przez opiekuna prawnego.
13. Jeżeli zgoda na przetwarzanie danych osobowych wyrażana jest w sposób dorozumiany, osobę, której dane osobowe dotyczą, odsyła się do informacji dotyczącejzasad przetwarzania danych osobowych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia oraz praw osób, których dane osobowe dotyczą,zamieszczonej na stronie internetowej http://www.cprdip.pl/centrum,ochrona_danych_osobowych,informacja_o_przetwarzaniu_danych_osobowych.html (zakładka „Informacja o przetwarzaniu danych osobowych”).
14. Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia nie przewiduje automatycznego podejmowania decyzji wobec osób, których dane osobowe dotyczą.
Mając powyższe na uwadze, jeżeli jesteś osobą, która ukończyła 16 lat i dobrowolnie wyrażasz zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych zbieranych automatycznie w ramach korzystania z serwisów i usług oferowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia kliknij na krzyżyk z prawej strony wyrażając zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych