Россия и Балканы – реальные и воображаемые связи

23 января в Варшаве прошла научна дискуссия “Россия и Балканы – реальные и воображаемые связи”, которую организовал Центр польско-российского диалога и согласия. Участники дискуссии в своих выступлениях представили отношения между Балканами и Россией в исторической перспективе.

Так, профессор Илона Чаманьская из Университета Адама Мицкевича в Познани, провела исторический экскурс о связях между Балканским регионом и Россией, которые уходят корнями в раннее средневековье и времена Киевской Руси.

Одновременно с этим Профессор Чаманьская подчеркнула, что несмотря на культурные и политические контакты Руси с Балканами, долгое время данный регион имел для Великого княжества Московского, основы будущего российского государства, второстепенное значение:

Москва по сути формируется вдали от Балкан и фактически начиная с XIV-XV веков, а даже в XVI веке, она далека от балканских дел. У нее куда более важные проблемы в виде разных ханств и прежде всего это проблема Великого Княжества Литовского. Безусловно это не означает, что этих контактов нет – они периодически возникают на религиозной почве, или благодаря династическим связям с Палеологами и Якшичами, а через последних с Бранковичами.

Балканистка также обращает внимание на парадокс – не Россия заинтересовалась Балканами, а предпринимались попытки заинтересовать Россию Балканами:

По сути больше Россию заинтересовано Балканами, нежели она сама начала ими интересоваться. Несомненно, потом она сама начала интересоваться этим регионом. Однако на этом первом этапе были старания заинтересовать Россию Балканами. В этом плане стоит вспомнить хорватского духовника Юрая Крижанича, который, что интересно, был католиком. Он выдвинул идею объединения славян под эгидой Москвы и известно, чем это для него обернулось. Крижанич 15 лет перебывал в ссылке в Сибири, в Тобольске. Как можно заметить Россия в то время не особо интересовалась данным проектом. Известно, что потом Юрай Крижанич очутился в Польше и был в окружении короля Яна Собеского во время битвы под Веной в 1683 году.

Еще одним участником дискуссии “Россия и Балканы – реальные и воображаемые связи”, был профессор Ян Кеневич из Варшавского университета, который предложил присутствующим геополитический взгляд на проблему Балкан и России.

Среди прочего, по мнению профессора Кеневича, на переломе XVIII-XIX веков на так называемой мировой шахматной доске произошло принципиальное изменение ориентаций. В результате этого Россия сосредоточила свою экспансию на Западе, а Балканы были для России только альтернативным направлением для ее внешней политики:

По моему мнению, между 1790 и 1815 годами произошло переориентирование геостратегических направлений в этой части мира. Из оси Север-Юг впервые вырастает ось Восток-Запад. Россия становится реальной силой в Европе: она хочет быть этой силой, и она таковой является. В перспективе это приведет к конфликту 1914 года, который с какой-либо иной перспективы не имеет смысла. Переориентирование России на ось Восток-Запад непременно вело к разделам Польши. Одновременно с этим это должно было привести к маргинализации Балкан, которые для России стают элементом игры с Австро-Венгрией, с Францией. Россияне стремятся добиться как можно большего на балканском направлении.

В свою очередь профессор Енджей Пашкевич из Университета Адама Мицкевича в Познани, посвятил свое выступление греческому вопросу на Балканах и политике России в отношении греков.

Историк отметил значение России для греческих элит в создании греческого государства, возникшего в 1830 году в результате национально-освободительной войны против турецкого владычества (характерно, что Россия выступила против идеи греческого восстания).

По словам профессора Пашкевича, Россия имела значение для греческих элит в создании своего государства с точки зрения государственной модели, которая объединяла европейский политико-административный опыт и православную традицию.

В свою очередь, по словам балканиста, греки становятся важными и нужными, после того как в 1783 году происходит аннексия Крымского ханства и Российская империя обустраивается в Причерноморье:

Было много греков, которые были вынуждены покинуть Османскую Турцию. Они искали защиты, и они были нужны России. В связи с этим на территории современной Украины возникают центры, колонизируемые греками, не только ими, но и вообще населением, пребывающим в Россию из османских земель.

В конце XVIII века Екатерина ІІ заново дает одному из наиболее важных центров греческой мысли и предпринимательской деятельности название Одесса. При этом она подчеркивает, что греки, проживающие здесь, могут ссылаться на свою традицию и времена Древней Греции, когда вблизи современной Одессы существовала греческая фактория.

Греки были нужны России, поскольку они благодаря своим контактам, с Османской империей, позволяли России укрепляться в регионе Черного моря. Ведь конец XVIII века — это время, когда Россия начинает экспансию в направлении Юго-Восточной Европы. Чтобы эта экспансия была возможной и эффективной, Россия нуждается в контактах, людях и институциях. Все это обеспечивает очень разношерстое, но влиятельное греческое население.

Исследователь также подчеркнул, что Россия в своей политике использовала лозунги славянского братства и православного единства. Однако Балканы и его народы были подчинены логике российского империализма:

Вначале XIX века Россия замечает важность использования народов, которые находятся под османским владычеством, с целью их подстрекания и подготовки российской военной экспансии. С другой стороны, Россия рассматривает балканские народы не как партнеров, а как инструмент, который бы обеспечили ей постоянное присутствие в этом регионе. Россия, говоря прямо, не уважает эти народы. Характер ее действий заключён в исключительно имперских, а даже в колониальных категориях.

Материал подготовил Назар Олийнык

Источник: http://radiopolsha.pl/

Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia z siedzibą w Warszawie, ul. Jasna 14/16A, 00-041 Warszawa, na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, oraz art. 3-5 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. poz. 1000, z późn. zm.), podaje następujące informacje:
1. Administratorem danych osobowych jestCentrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia z siedzibą w Warszawie, ul. Jasna 14/16A, 00-041 Warszawa; tel.: +48 22 295 00 30, faks: +48 22 295 00 31, cprdip@cprdip.pl, www.cprdip.pl.
2. Inspektorem Ochrony Danych w Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia jest Maciej Łuczak,tel.: +48 502 348 833, e-mail: iod@cprdip.pl.
3. Dane osobowe zbierane są w sposób automatyczny w ramach korzystania ze stron internetowych administrowania przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (są one zapisywane w plikach cookies) oraz poprzez logowanie się użytkowników korzystających ze stron internetowych Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia. Dane osobowe zbierane są również od osoby, której dane osobowe dotyczą, na podstawie zgody tej osoby, w tym zgody wyrażonej w sposób dorozumiany.
4. Dane osobowe oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. W przypadku korzystania ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia danymi osobowymi są w szczególności: imię i nazwisko, adres zamieszkania, adres e-mail, login, hasło, adres IP, czy numer telefonu.
5. Dane osobowe przetwarzane będą w celu:
1) korzystania z prowadzonych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia serwisów i usług oraz wykonywania przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia swoich zadań ustawowych, na podstawie wyrażonej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO);
2) prowadzenia działalności edukacyjnej oraz informacyjnej, w tym przekazywania zaproszeń na spotkania, konferencje oraz imprezy organizowane przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, na podstawie wyrażonej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO);
3) w celu realizacji obowiązków prawnych spoczywających na Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia tych obowiązków przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (art. 6 ust. 1 lit. c RODO);
4) w celach archiwalnych (dowodowych) dla zabezpieczenia informacji na wypadek prawnej potrzeby wykazania faktów, ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, ponieważ przetwarzanie jest niezbędne do realizacji prawnie uzasadnionych interesów Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia (art. 6 ust. 1 lit. f RODO).
6. Odbiorcą danych osobowych mogą być:
1) podmioty posiadające na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prawo żądania dostępu do tych danych;
2) podmioty świadczące na rzecz Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia usługi pocztowe, usługi płatnicze, usługi z zakresu obsługi informatycznej lub telekomunikacyjnej oraz usługi prawne i windykacyjne.
7. Administrator danych osobowych nie przewiduje przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej, poza uzasadnionymi przypadkami związanymi z realizacją obowiązków wynikających z umów międzynarodowych lub regulacji wynikających z prawa Unii Europejskiej.
8. Dane osobowe będą przechowywane:
1) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, przez okres funkcjonowania Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, w przypadku danych, a po upływie tego okresu, do chwili określonej w przepisach kancelaryjno-archiwalnych, do których przestrzegania obowiązane jest Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia;
2) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 3, do chwili wypełnienia obowiązków prawnych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia;
3) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 4, do chwili utraty przez fakty znaczenia prawnego, lub do chwili przedawnienia roszczeń wobec Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia związanych z przetwarzaniem danych osobowych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia.
9. Osoba, której dane osobowe dotyczą, ma prawo do:
1) żądania od administratora danych osobowych dostępu do danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania oraz prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia danych;
2) wniesienia skargi do organu nadzorczego w rozumieniu RODO, to jest do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych;
3) kontaktu z Inspektorem Ochrony Danych w Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumieniawe wszystkich sprawach związanych z przetwarzaniem danych osobowych.
10. W przypadku przetwarzania danych osobowych, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, osobie, której dane osobowe dotyczą, przysługuje prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.
11. Warunkiem korzystania ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia jest wyrażenie dobrowolnej i niczym nieskrępowanej zgody na przetwarzanie danych osobowych w ramach obowiązujących przepisów prawa, w tym RODO.
12. Jeżeli ze stron internetowych administrowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia korzysta małoletni lub osoba nieposiadająca pełnej zdolności do czynności prawnych, konieczne jest wyrażenie zgody na przetwarzania danych osobowych tej osoby przez rodzica lub innego niż rodzic przedstawiciela ustawowego albo przez opiekuna prawnego.
13. Jeżeli zgoda na przetwarzanie danych osobowych wyrażana jest w sposób dorozumiany, osobę, której dane osobowe dotyczą, odsyła się do informacji dotyczącejzasad przetwarzania danych osobowych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia oraz praw osób, których dane osobowe dotyczą,zamieszczonej na stronie internetowej http://www.cprdip.pl/centrum,ochrona_danych_osobowych,informacja_o_przetwarzaniu_danych_osobowych.html (zakładka „Informacja o przetwarzaniu danych osobowych”).
14. Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia nie przewiduje automatycznego podejmowania decyzji wobec osób, których dane osobowe dotyczą.
Mając powyższe na uwadze, jeżeli jesteś osobą, która ukończyła 16 lat i dobrowolnie wyrażasz zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych zbieranych automatycznie w ramach korzystania z serwisów i usług oferowanych przez Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia kliknij na krzyżyk z prawej strony wyrażając zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych